ในบทความก่อนหน้าเราเคยพูดถึงคำว่า "Lafufu" ไว้สั้น ๆ ในฐานะของปลอมที่ระบาดตามความดังของ Labubu แต่ความจริงคือปัญหานี้ไม่ได้จำกัดอยู่ที่ตัวเดียว ทุกวันนี้อาร์ตทอยดัง ๆ แทบทุกตัวมีเวอร์ชันปลอมวางขายควบคู่กันไปหมด และคุณภาพของงานปลอมก็พัฒนาขึ้นเรื่อย ๆ จนบางชิ้นดูจากรูปในโพสต์ขายแทบแยกไม่ออก
สิ่งที่เจ็บกว่าการเสียเงินคือการที่หลายคนไม่รู้ตัวเลยว่าซื้อของปลอมมา บางคนรู้ตอนเอาไปเทียบกับของเพื่อน บางคนรู้ตอนจะขายต่อแล้วโดนปฏิเสธ
บทความนี้รวมจุดสังเกตที่ใช้ได้จริงตั้งแต่ก่อนกดสั่ง ไปจนถึงตอนแกะกล่อง โดยเป็นหลักที่ใช้ได้กับอาร์ตทอยแทบทุกแบรนด์ ไม่ใช่แค่ตัวใดตัวหนึ่ง
ด่านแรกที่สำคัญที่สุด: ราคาและแหล่งขาย
ก่อนจะไปดูรายละเอียดตัวโมเดล มีสองเรื่องที่คัดกรองของปลอมออกไปได้เกินครึ่งแล้ว
ราคาที่ต่ำผิดปกติ เป็นสัญญาณที่ตรงไปตรงมาที่สุด อาร์ตทอยลิขสิทธิ์มีต้นทุนการผลิตและค่าลิขสิทธิ์ที่ทำให้ราคาลงไปต่ำกว่าระดับหนึ่งไม่ได้ ถ้าเจอตัวที่ทุกร้านขาย 500 แต่มีร้านหนึ่งขาย 150 พร้อมบอกว่า "ของเหลือจากล็อต" หรือ "นำเข้าเอง ตัดราคา" ให้ตั้งข้อสงสัยไว้ก่อนเสมอ
แหล่งที่ซื้อ สำคัญไม่แพ้กัน ร้านที่เป็นตัวแทนจำหน่ายหรือร้านที่มีหน้าร้านจริงให้ตรวจสอบได้ ย่อมมีความเสี่ยงต่ำกว่าโพสต์ขายในกลุ่มที่ไม่มีประวัติ ข้อสังเกตง่าย ๆ คือร้านที่ขายของแท้มักยินดีให้ถ่ายรูปเพิ่ม ยินดีตอบคำถามเรื่องล็อตและที่มา ส่วนคนขายของปลอมมักเร่งให้ตัดสินใจ หรือใช้รูปจากอินเทอร์เน็ตแทนรูปสินค้าจริง
ตรวจจากกล่องก่อนแกะ
ถ้าซื้อแบบยังไม่เปิด กล่องคือหลักฐานชั้นดีค่ะ
คุณภาพงานพิมพ์ เป็นจุดที่งานปลอมพลาดบ่อยที่สุด กล่องแท้จะพิมพ์คมชัด สีอิ่ม ตัวหนังสือขอบเรียบไม่เบลอ ส่วนกล่องปลอมมักมีสีเพี้ยนไปทางซีดหรือฉูดฉาดเกินจริง ตัวอักษรเล็ก ๆ อาจแตกเป็นเม็ด และถ้ามองใกล้ ๆ จะเห็นเม็ดสกรีนไม่ละเอียดเท่า
คุณภาพกระดาษ กล่องแท้ใช้กระดาษหนา แข็งแรง มุมคม ประกอบเรียบร้อย ไม่มีกาวเลอะ กล่องปลอมมักบางกว่า มุมยับง่าย และบางครั้งขนาดกล่องเพี้ยนจากมาตรฐานเล็กน้อย
ข้อมูลบนกล่อง ต้องมีครบ ทั้งชื่อชุด ชื่อแบรนด์ ข้อความลิขสิทธิ์ ข้อมูลผู้ผลิตและผู้จัดจำหน่าย รวมถึงคำเตือนความปลอดภัย กล่องที่ข้อมูลเหล่านี้หายไปหรือสะกดผิดคือธงแดงชัดเจน
ระบบยืนยันของแท้ แบรนด์ใหญ่หลายเจ้ามีระบบตรวจสอบผ่านคิวอาร์โค้ดหรือรหัสบนกล่อง ซึ่งสแกนแล้วจะเชื่อมไปหน้ายืนยันอย่างเป็นทางการ ข้อควรระวังคืออย่าดูแค่ว่ามีโค้ดติดอยู่ ต้องสแกนจริงและดูว่าปลายทางเป็นเว็บของแบรนด์จริงหรือไม่ เพราะของปลอมก็ติดโค้ดปลอมได้เหมือนกัน
ตรวจจากตัวโมเดล
เมื่อได้ของมาในมือแล้ว มีหลายจุดที่บอกได้ทันที
สีคือจุดตายของงานปลอม โรงงานปลอมไม่มีสูตรสีจากต้นฉบับ จึงต้องเทียบจากรูปเอา ผลคือสีมักเพี้ยนไปทางเข้มหรืออ่อนกว่าเล็กน้อย บางชิ้นสีทับกันไม่คม เห็นรอยเลอะข้ามขอบเส้น ถ้าเทียบกับรูปทางการของแบรนด์อย่างละเอียดจะสังเกตได้
รอยต่อและตะเข็บ งานแท้จะเก็บงานเรียบร้อย รอยต่อของชิ้นส่วนแนบสนิท ไม่มีเศษพลาสติกส่วนเกินยื่นออกมา (ที่เรียกว่าครีบ) ส่วนงานปลอมมักเห็นตะเข็บชัด มีครีบตามขอบ และบางครั้งชิ้นส่วนประกอบเบี้ยว
น้ำหนักและเนื้อวัสดุ ของแท้มักหนักกว่าที่คิดเพราะใช้วัสดุคุณภาพและมีความหนาแน่นสม่ำเสมอ ของปลอมมักเบาผิดปกติ เนื้อพลาสติกดูบางและอาจมีกลิ่นเคมีฉุนแรงตอนแกะ ซึ่งเป็นสัญญาณของวัสดุคุณภาพต่ำ
รายละเอียดจุดเล็ก ตัวละครแต่ละตัวมีรายละเอียดเฉพาะที่งานปลอมมักทำไม่ครบ เช่นจำนวนซี่ฟันของ Labubu ที่ต้องเป็นเก้าซี่พอดี ลวดลายเล็ก ๆ บนเสื้อผ้า หรือความคมของขอบตา ก่อนซื้อตัวไหน แนะนำให้เปิดรูปทางการของแบรนด์ดูรายละเอียดพวกนี้ไว้ก่อน
ใต้ฐานหรือด้านหลัง ของแท้เกือบทุกชิ้นจะมีการปั๊มโลโก้ ชื่อศิลปิน ปีที่ผลิต และข้อความลิขสิทธิ์ไว้ ตัวปั๊มควรคมชัดอ่านออก ไม่ใช่รอยตื้น ๆ ที่ดูเหมือนพยายามเลียนแบบ
อย่าลืมของที่มากับกล่อง
หลายคนสนใจแต่ตัวโมเดลจนมองข้ามส่วนนี้
อาร์ตทอยลิขสิทธิ์มักมีของแถมในกล่อง ทั้งการ์ดสะสม ถุงพลาสติกกันรอยที่มีโลโก้ปั๊ม ซองกันชื้น หรือสติกเกอร์ ของเหล่านี้ผลิตด้วยมาตรฐานเดียวกับตัวสินค้า จึงมีคุณภาพงานพิมพ์ที่ดี
งานปลอมมักตัดต้นทุนตรงนี้เป็นอันดับแรก—ไม่มีการ์ด ใช้ถุงพลาสติกใสธรรมดาไม่มีโลโก้ หรือมีการ์ดแต่พิมพ์หยาบ กระดาษบาง สีซีด ถ้าเจอกล่องที่ตัวโมเดลดูโอเคแต่ของแถมดูไม่สมราคา ให้กลับไปตรวจตัวโมเดลใหม่อีกรอบค่ะ
กรณีซื้อแบบสุ่ม (Blind Box) ต้องดูอะไรเพิ่ม
ระบบกล่องสุ่มทำให้การตรวจสอบยากขึ้นอีกชั้น เพราะเราไม่รู้ว่าจะได้ตัวไหนจนกว่าจะแกะ
จุดที่ต้องดูคือ ซีลของกล่องใหญ่ ว่าอยู่ในสภาพสมบูรณ์ ไม่มีร่องรอยการเปิดแล้วปิดใหม่ เพราะนอกจากความเสี่ยงเรื่องของปลอมแล้ว ยังมีปัญหาการเปิดคัดตัวหายากออกไปก่อนแล้วขายกล่องที่เหลือ
อีกจุดคือ ถุงในกล่อง ของแท้จะปิดผนึกด้วยเครื่อง รอยผนึกเรียบสม่ำเสมอ ถ้าเห็นรอยที่ดูเหมือนรีดด้วยมือหรือปิดด้วยเทปใส ให้สงสัยไว้ก่อน
และถ้าร้านไหนเสนอว่า "รับประกันได้ตัวลับ" หรือ "บอกได้ว่ากล่องไหนคือ secret" นั่นคือสัญญาณว่ากล่องถูกเปิดมาแล้ว ไม่ว่าจะด้วยวิธีใดก็ตาม
ถ้าเผลอซื้อของปลอมมาแล้วต้องทำยังไง
เรื่องนี้เกิดขึ้นได้กับทุกคน โดยเฉพาะช่วงที่เพิ่งเริ่มสะสม
สิ่งแรกคือเก็บหลักฐานให้ครบ ทั้งโพสต์ขาย ข้อความสนทนา สลิปโอนเงิน และรูปสินค้าที่ได้รับพร้อมกล่อง จากนั้นติดต่อผู้ขายขอคืนเงิน ถ้าซื้อผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ ส่วนใหญ่มีระบบร้องเรียนสินค้าปลอมที่ใช้ได้จริง และมักตัดสินให้ผู้ซื้อเมื่อมีหลักฐานชัดเจน
ถ้าซื้อจากคนขายส่วนตัวและติดต่อไม่ได้แล้ว อย่างน้อยควรแจ้งเตือนในกลุ่มนักสะสมเพื่อไม่ให้มีคนโดนซ้ำ และควรเก็บชิ้นนั้นแยกไว้ ไม่ควรนำไปขายต่อ เพราะเท่ากับส่งปัญหาให้คนถัดไป
ซื้ออย่างสบายใจตั้งแต่แรกดีกว่า
จุดสังเกตทั้งหมดในบทความนี้มีประโยชน์แน่นอน แต่ต้องยอมรับว่าวิธีที่ประหยัดเวลาและใจที่สุดคือการซื้อจากแหล่งที่ไว้ใจได้ตั้งแต่ต้น เพราะการสะสมควรเป็นเรื่องสนุก ไม่ใช่การต้องมานั่งส่องกล้องนับซี่ฟันทุกครั้งที่ได้ของใหม่
ที่ Lucky Elephant จริงใจวิลเลจ เชียงใหม่ เรารวบรวมอาร์ตทอยและของสะสมลิขสิทธิ์แท้ไว้ให้เลือกในที่เดียว มีหน้าร้านให้เดินดูของจริงก่อนตัดสินใจ หยิบจับ พลิกดูรายละเอียดได้เต็มที่ ใครที่กำลังเริ่มสะสมและยังไม่มั่นใจ แวะมาถามเราได้เลยค่ะ เรายินดีอธิบายและช่วยดูให้
